Financiële educatie voortgezet onderwijs

De escapecaravan is een interactieve les waarin jongeren leren praten over armoede, geldproblemen en keuzes. Ze werken samen om opdrachten op te lossen en ontdekken hoe geldzorgen kunnen ontstaan.  

Voor wie: bovenbouw vmbo  
Door wie: begeleider Kredietbank Limburg   
Tijdsduur/Aantal lessen: 90 minuten   
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: €100 per les   

Tijdens deze les leren jongeren hoe schulden ontstaan en wat de gevolgen zijn. Ze horen welke hulp er is en wat een deurwaarder doet. De les sluit goed aan bij thema’s zoals Moneystart, Schuldenescape en Digidingendesk. De les gaat in op oorzaken van schulden, gevolgen, hulp, voorkomen van schulden  

Voor wie: lessen worden aangepast aan vmbo, havo/vwo leerlingen vanaf 14/15 jaar tot 18/19 jaar  
Door wie: medewerker van Hafkamp gerechtsdeurwaarders   
Tijdsduur/Aantal lessen: 1 lesuur   
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis (beperkt aantal plekken)  

Een interactieve workshop waarin jongeren vragen beantwoorden over geldzaken. Bij elke Jengasteen in het spel hoort een vraag waarover de klas in gesprek gaat.  

Voor wie: bovenbouw vmbo   
Door wie: medewerker Humanitas   
Tijdsduur/Aantal lessen: 1 lesuur   
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis (beperkt aantal plekken)  

De leskist Kansrijk VO helpt om armoede op een eenvoudige manier bespreekbaar te maken in de klas. Het project bestaat uit 8 lessen rondom het boek Adres Onbekend. De docent leest dit voor. Het verhaal geeft veel voorbeelden om te praten over armoede en wat dit met iemand doet. De lessen werken met de TekstHoofdHartmethode, waardoor leerlingen beter begrijpen wat ze lezen en meer betrokken raken. De handleiding legt stap voor stap uit hoe je de lessen kunt geven.  

Voor wie: vmbo brugklas   
Door wie: docent zelf in samenwerking met Bibliotheek Venlo  
Tijdsduur/Aantal lessen: 8 lessen/naar eigen inzicht   
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis (beperkt beschikbaar)  

Bewezen effectieve methode om schulden te voorkomen bij kwetsbare jongeren. Mede gegeven door lokale professionals en ervaringsdeskundigen. ‘Hoe word je rijk?’ is een interactief lesprogramma voor jongeren van 12 tot 19 jaar. Het doel is dat zij leren omgaan met geld en geen schulden maken. Vooral vanaf hun 18de wanneer ze zelf alles moeten regelen.  

Onderbouwprogramma:  

1. Sociale media  
2. Budgetteren  
3. ‘Hoe word je rijk?’-spel  

Bovenbouwprogramma:  

1. Financieel verantwoordelijk worden  
2. Contracten (telefoon, streamingsdiensten)  
3. Boetes  
4. Schadevergoedingen  
5. Fraude  
6. Zorgverzekering  
7. Studiefinanciering  
8. Het incassotraject  

Voor wie: vmbo   
Door wie: getrainde lokale professionals   
Tijdsduur/Aantal lessen: 1 lesuur per les  
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis (beperkt beschikbaar)  

In deze workshop krijgen jongeren duidelijke uitleg over alles wat er op hen afkomt wanneer zij 18 jaar worden. De professional bespreekt welke regelingen belangrijk zijn, hoe jongeren verantwoordelijk met hun financiën kunnen omgaan en welke verleidingen en risico’s (zoals schulden) op de loer liggen. Jongeren leren hoe zij een budgetplan kunnen maken en gaan met elkaar in gesprek aan de hand van kletskaarten.  

Voor wie: eindexamenklassen
Door wie: jongerenwerker  
Tijdsduur/Aantal lessen: 1 uur  
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis    

In deze workshop bespreken professionals actuele ontwikkelingen rondom jeugdondermijning. Met behulp van spelkaarten ontdekken jongeren verschillende vormen van ondermijning. Daarna spelen zij in groepen de escapetonnen Foute Centen. Door het spel ervaren jongeren welke risico’s ondermijning met zich meebrengt en dat het uiteindelijk nooit loont. De workshop sluit af met een klassikale nabespreking.  

Voor wie: jongeren 12–15 jaar en 16–18 jaar  
Door wie: jongerenwerker  
Tijdsduur/Aantal lessen: 1 uur  
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis   

Een interactieve workshop waarin jongeren kennismaken met schulden, armoede en financiële risico’s. De professional start met een uitleg over het thema en actuele ontwikkelingen. Daarna gaan jongeren aan de slag met de interactieve schuldenescapekoffers. Deze koffers laten zien hoe schulden kunnen ontstaan én voorkomen kunnen worden. De workshop draagt bij aan het doorbreken van het schuldentaboe onder jongeren. Beschikbare varianten:  

• Schuldenescapekoffer groen: mbo-niveau 1, 2 en 3  
• Schuldenescapekoffer paars: havo/vwo  

Voor wie: afhankelijk van keuze koffer  
Door wie: jongerenwerker  
Tijdsduur/Aantal lessen: 1,5 uur  
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis  

Bank voor de klas biedt gastlessen en lesmateriaal over geld. Leerlingen leren hoe zij goede keuzes maken.  

Leerlingen leren hierbij:  

• basiskennis over geld, zoals sparen, lenen en uitgeven  
• slimme keuzes maken en verleidingen herkennen  
• veilig online betalen  
• praktische geldvaardigheden voor elke dag  

Lessen sluiten aan bij de Nibud-leerdoelen:  

• De Cash Quiz - Blij dat je betaald hebt - VO Bovenbouw  
• De Cash Quiz - vo - Snel geld verdienen(geldezel) VO Onderbouw  
• De Cash Quiz - Test je money skills alle niveaus  

Voor wie: alle niveaus afhankelijk van keuze lessen  
Door wie: docent    
Tijdsduur/Aantal lessen: 1 lesuur  
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis  

Aanvragen via: https://bankvoordeklas.nl/lesmateriaal/voortgezet-onderwijs   

Expeditie 18 is een spel dat jongeren helpt om te begrijpen wat er verandert als je 18 jaar wordt. Het gaat over onderwerpen zoals zorgverzekering, belasting, op jezelf wonen en pensioen. Het spel legt dit op een makkelijke manier uit en maakt het mogelijk om er samen over te praten.  

Leerlingen ontdekken spelenderwijs welke rechten en plichten ze hebben vanaf hun 18e. Een spelleider begeleidt het spel en zorgt voor goede gesprekken. Zo leren jongeren niet alleen van het spel, maar ook van elkaar.  

Voor wie: bovenbouw vmbo/havo/vwo   
Door wie: leerlingen begeleid door leerkracht   
Tijdsduur/Aantal lessen: 1 lesuur  
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis (beperkt beschikbaar)  

Informeer op school of de spellen aanwezig zijn of mail naar geldzorgen@venlo.nl 

Wijzer in geldzaken heeft verschillende lessen gemaakt om in de klas makkelijk over geld te praten. In deze lessen ontdek je hoe jouw leerlingen denken over reclame en verleidingen. Je bespreekt waar zij hun geld mee verdienen, waaraan zij het uitgeven en of iemand wel eens geld heeft geleend.  

Met de tool LessonUp kun je snel een interactieve les geven. Leerlingen geven hun mening en doen mee aan korte quizvragen via hun telefoon of laptop.  

Thema en lessen:  
Klas 1  

1. Reclame en verleidingen  
2. Inkomsten en uitgaven  

Klas 2  

1. Geld verdienen  
2. Sparen en lenen  

Klas 3  

1. Geldezels  
2. Achteraf betalen  

https://www.geldlessen.nl/voortgezet-onderwijs/lesmateriaal/!/achteraf-betalen-lessonup  

Voor wie: Onderbouw vmbo/havo/vwo (leerjaar 1–2–3)  
Door wie: docent   
Tijdsduur/Aantal lessen: 50 minuten per les  
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis  

Aanvragen via: https://www.geldlessen.nl/lesmateriaal/Omgaan-met-geld-lessonUp/  

Doe je digiding! is een gratis online lesprogramma voor bovenbouw vmbo en onderbouw mbo (15 tot 18 jaar). Het lesprogramma bestaat uit 10 thema’s van twee lesuren die goed aansluiten op maatschappijleer en burgerschap. Onderstreepte thema’s sluiten aan bij financiële educatie.  

10 thema’s:  

1. Overheid, burger en DigiD  
2. Identiteit  
3. Bijbaan  
4. Studeren  
5. Verkeer en vervoer  
6. Zorgverzekering  
7. Bank en geldzaken  
8. Wonen  
9. Digitale zorg  
10. Ondernemen  

Nibud Leerdoelen:  

• Inkomsten verwerven
• De geldzaken organiseren
• Voorbereid zijn op (on)voorziene gebeurtenissen
• Verantwoord besteden

Voor wie: bovenbouw vmbo  
Door wie: docent   
Tijdsduur/Aantal lessen: 2 lesuren  
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis  

Aanvragen via: https://www.geldlessen.nl/voortgezet-onderwijs/lesmateriaal/!/Doejedigiding  

Doe je digiding! is een gratis online lesprogramma voor bovenbouw vmbo en onderbouw mbo (15 tot 18 jaar). Het lesprogramma bestaat 6 modules 2 lesuren:  

Klas 4  

• Digitale overheid & veiligheid– DigiD, Berichtenbox, veilige wachtwoorden, online identiteitsfraude  
• Bank & geldzaken – Bankrekening, 18 jaar worden, bankfraude, online shoppen en lenen  

Klas 5  

• Bijbaan – Rechten en plichten, loonstrook, loonheffingskorting, belastingaangifte  
• Verkeer & vervoer – Theorie/praktijkexamen, rijbewijs, gezondheidsverklaring, verkeersboetes, verzekeringen (extra aanbod geen financiële educatie)  

Klas 6  

• Studeren – Studiekeuze, inschrijven, collegegeld, studiefinanciering  
• Zorgverzekering – Zorgverzekering kiezen, eigen risico, op tijd betalen, zorgtoeslag  

Nibud Leerdoelen:  

• Inkomsten verwerven
• De geldzaken organiseren
• Voorbereid zijn op (on)voorziene gebeurtenissen
• Verantwoord besteden

Voor wie: bovenbouw havo/vwo  
Door wie: docent   
Tijdsduur/Aantal lessen: 2 lesuren  
Periode: Hele schooljaar  
Kosten: Gratis  

Aanvragen via: https://www.geldlessen.nl/voortgezet-onderwijs/lesmateriaal/!/doejedigiding-havo-vwo  

Ouders kunnen met deze onlinecursus zelf aan de slag met de financiële opvoeding van hun kind. Ze volgen de cursus vanuit huis en in hun eigen tempo. Ze kiezen zelf welke onderwerpen ze willen behandelen en welke leeftijd past bij hun kind. De cursus bevat korte opdrachten en voorbeelden die lijken op workshopsessies.  

Ouders leren:

• hoe zij met hun kind duidelijke afspraken maken over geld  
• hoe zij omgaan met discussies over geld met hun kind  
• wat een goede manier is om zakgeld te geven  
• hoe zij hun kind financieel zelfstandig maken  

Aanvragen via: Cursus: Ik krijg nóóóóit wat!

Ouders kunnen gebruik maken van de gratis geldplannen van het Nibud. De geldplannen helpen om geldzaken in balans te krijgen. Er zijn 12 geldplannen voor huishoudens in verschillende situaties, en voor specifieke levensgebeurtenissen:  

Beter rondkomen  

1. Geldplan Beter rondkomen: voor huishoudens die de ene maand geld overhouden, maar de volgende maand geld tekortkomen.  
2. Geldplan Kom uit de geldzorgen: voor huishoudens die elke maand geld tekortkomen.

Levenssituaties  

1. Geldplan Rondkomen met kinderen: leidt ouders en hulpverleners naar regelingen die helpen om de kosten voor kinderen te dragen.  
2. Geldplan Bijna 18: laat jongeren en hun ouders/ begeleider zien wat er geregeld moet worden als je 18 wordt en wat er dan nog meer verandert.  
3. Geldplan ZZP: geeft aankomende en actieve zzp’ers duidelijk zicht op wat ze moeten regelen om hun geldzaken in balans te krijgen.  
4. Geldplan Scheiden: is geschikt voor partners die overwegen uit elkaar te gaan. Het geldplan helpt inkomsten en uitgaven na scheiding in balans te brengen.  
5. Geldplan Werkloosheid: bereidt mensen op een laagdrempelige, eenvoudige manier voor op een inkomensterugval na werkloosheid.  
6. Geldplan Statushouders: geeft statushouders en hun begeleiders inzicht in het complexe Nederlandse systeem en helpt hun geldzaken in balans te houden of te krijgen.  
7. Geldplan Pensioen: helpt het inkomen voor later te inventariseren en op te bouwen.  
8. Geldplan Bijna pensioen: biedt werknemers (55+) overzicht in de keuzes die ze hebben in hun gewenst moment van pensionering.  

Geld over  

1. Geldplan Sparen, aflossen of beleggen: begeleidt huishoudens die elke maand geld overhouden om buffers op te bouwen voor de korte en langere termijn.  
2. Geldplan Studie (klein)kinderen: voor ouders en grootouders die geld apart kunnen zetten voor de studie van hun (klein)kind, om hoge studieschulden te helpen voorkomen.  

Aanvragen via: https://www.startpuntgeldzaken.nl/venlo   

Veel mensen lopen geld mis. Dat komt omdat ze niet weten welke toeslagen en regelingen er voor hen zijn. Of omdat hun energiecontract of zorgverzekering niet goed bij hun situatie past.  

Met de online checks van de VoorzieningenWijzer ontdekken deelnemers eenvoudig wat voor hen mogelijk is. En ze zien gelijk de mogelijkheden voor aanvragen.  

• Regelingen  
• Toeslagen  
• Energie  
• Zorg  
• Inkomstenbelasting  

Start de check via: https://devoorzieningenwijzer.nl/gemeente/venlo