Regenwater speelt sleutelrol in leefomgeving van de toekomst
Gemeente Venlo moedigt haar inwoners aan om regenwater af te koppelen. Er is vanuit het Waterschap zelfs een stimuleringsregeling voor beschikbaar. Beleidsadviseur Openbare Ruimte & Stedelijk Water en Technisch Specialist & Clustercoördinator Stedelijk Water vertellen over het belang ervan.
Zorgen voor een gezonde bodem
‘Van oorsprong wordt al het regenwater dat van huizen afkomt, naar het riool geleid. Op die hoeveelheid water is het rioolsysteem ingericht en dat ging lange tijd ook goed. Doordat dorpen en steden zich steeds verder ontwikkelden, kwamen er meer tegels en asfaltwegen. Al het regenwater dat daarop valt, komt uiteindelijk niet in de bodem zelf, maar in het riool terecht. Dit verandert de natuurlijke waterhuishouding. Bij hevige buien, kan het riool daardoor sneller overbelast raken. Klimaatverandering versterkt dit alleen maar. We hebben steeds vaker te maken met hevige buien en we krijgen in de toekomst nog nattere winters en drogere zomers. Als we niets veranderen, raakt het rioolsysteem tijdens extreme neerslag vaker overbelast, terwijl er in droge periodes juist een tekort aan water is in onze bodem.’
‘Als we niets veranderen, raakt het rioolsysteem vaker overbelast en krijgen we in droge periodes te maken met een watertekort in onze bodem’
Om onze leefomgeving toekomstbestendig te maken, gebruikt de gemeente Venlo sinds enkele jaren een nieuwe methode om zowel het schone regenwater als het afvalwater in goede banen te leiden. ‘We moeten op een andere manier omgaan met ons regenwater. We willen regenwater in natte periodes beter opvangen en in de bodem verspreiden, zodat het rioolsysteem niet overbelast raakt en de bodem gezond blijft. Een gezonde bodem werkt namelijk als een spons: ze kan veel water opslaan, waardoor planten en bomen in droge periodes een extra waterbuffer hebben. Wanneer de bodem te droog wordt, verliest ze deze sponswerking. Een gezonde bodem, met gezonde bomen en planten, zorgt bovendien voor meer verkoeling en een aantrekkelijker leefklimaat in de stad.’
Het waterbeheer van de toekomst
Het is dus belangrijk dat regenwater zo veel mogelijk op de plek waar het valt in de bodem kan zakken. ‘Daar waar dat niet kan, werken we steeds vaker met een infiltratiesysteem. Dit is een apart riool enkel voor het regenwater. Het regenwater dat erin terechtkomt, wordt via speciale, doorlaatbare buizen langzaam weer afgegeven aan de bodem. Op sommige plekken creëren we wadi’s. Dit zijn strategisch geplaatste kuilen en geulen die tijdens extreme neerslag een tijdelijke waterbuffer vormen. Ten slotte stimuleren we inwoners om hun eigen regenpijp af te koppelen van het riool en het water op eigen grondgebied op te vangen. Een extra voordeel van al deze maatregelen is dat er minder regenwater onnodig het waterzuiveringssysteem in gaat. Voor de doorstroom van het riool is het overigens niet erg als er minder water in de buizen staat. Veel buizen zijn namelijk eivormig, waardoor het onderin altijd smal genoeg is voor een goede doorstroom.’
‘Met wadi’s, regenwaterriolen en afkoppelingen bij inwoners kunnen we regenwater beter opvangen en teruggeven aan de bodem’
Maak je tuin klaar voor de toekomst
De stimuleringsregeling voor de afkoppeling van regenwater is er voor huiseigenaren in een gebied waar het rioolstelstel gemengd is. Je kunt via de website van de gemeente een gratis adviesgesprek aanvragen, om te kijken wat bij jouw huis mogelijk is. Soms kunnen huurders ook subsidie krijgen, als ze goedkeuring hebben van hun pandeigenaar. Inwoners van de gemeente Venlo komen in aanmerking voor een subsidie van negen euro per vierkante meter. Op 1 januari 2023 stond de teller al op 68.900 m2 afgekoppeld dakoppervlak, verdeeld over 423 locaties. ‘Wanneer je als inwoner interesse hebt, kun je een vrijblijvend adviesgesprek aanvragen. Er komt dan een specialist langs die goed kijkt naar jouw unieke situatie en die berekent wat er nodig is. Het is belangrijk dat iemand meekijkt, want het waterklaar maken van je tuin kan op veel manieren en het verschilt per tuin wat de beste optie is. Wanneer je genoeg grond hebt ten opzichte van je dakoppervlak, kan het al voldoende zijn om je regenpijpen door te zagen en het water in je tuin te verwerken. In andere gevallen moeten er extra buizen gelegd worden om het regenwater op een geschikte plek af te geven aan de bodem, zodat het water geen overlast veroorzaakt.’
‘We hopen dat mensen bereid zijn om deze stap te nemen. In de openbare ruimte doen we als gemeente wat we kunnen om water zo veel mogelijk op te slaan in de bodem. Het is echter essentieel dat ook onze inwoners hun tuinen waar mogelijk vergroenen, willen we onze omgeving in de toekomst leefbaar houden.’
‘We doen als gemeente wat we kunnen, maar het is essentieel dat ook burgers hun tuinen waar mogelijk vergroenen’
Zijn uw huis en tuin al klaar voor de toekomst?
Wist u dat het grootste natuurgebied van Nederland bestaat uit al onze tuinen bij elkaar opgeteld? Het is dus belangrijk dat we ook onze tuinen samen vergroenen. Er zijn heel veel manieren om uw tuin klaar te maken voor de toekomst. De landelijke campagne ‘Tegels eruit, planten erin’ speelt hierop in. Burgers worden gestimuleerd om tegels en stenen te verwijderen en er inheemse, insectvriendelijke planten voor terug te plaatsen. Er is ook het initiatief ‘Tuiny Poel’, een samenwerking van IVN Natuureducatie, RAVON, Cruydt-Hoeck en ASN Bank. Via de IVN Winkel kunt u hiervoor gratis een inheems plantenpakket met aanleginstructies aanvragen, waarmee u in uw eigen tuin een mini-vijver kunt aanleggen.
Er zijn nog veel meer methoden en subsidies om uw huis en tuin te verduurzamen. Kijk eens op www.waterklaar.nl voor maatregelen en subsidies om uw tuin waterklaar te maken of op www.duurzaambouwloket.nl voor tips en regelingen om duurzaam te (ver)bouwen. Op www.morgeninvenlo.nl leest u wat u zelf kunt doen in en rond uw huis om bij te dragen aan een groene, leefbare toekomst.